عليرضا مهدي پور؛ مترجم «حکايت هاي کانتربري» در گفت وگو با خراسان:
پرتال 0nly4sf
عليرضا مهدي پور؛ مترجم «حکايت هاي کانتربري» در گفت وگو با خراسان:
7 بهمن 1396 ساعت 4:4 | بازدید : 13 | نویسنده : . | ( نظرات )
عليرضا مهدي پور؛ مترجم «حکايت هاي کانتربري» در گفت وگو با خراسان:
 
چاسر بعدازشکسپيربزرگترين شاعرانگلستان است
 

دانشجويان رشته ادبيات انگليسي به خوبي مي دانند که در قرن ۱۴ ميلادي شاعري در انگلستان مي زيست که امروز شهرتش دست کمي از شکسپير ندارد؛ «جفري چاسر». اما شهرت چاسر در ايران تنها به محيط هاي دانشگاهي محدود مي شود. شاهکار اين شاعر بزرگ « حکايت هاي کانتر بري» گرچه پيش از اين به نثر ترجمه شده بود اما ترجمه منظوم عليرضا مهدي پور اتفاقي در ادبيات ترجمه است. مهدي پور پروژه اي را آغاز کرده که معتقد است ترجمه اش آغازي بر چاسر شناسي در ايران خواهد بود. عليرضا مهدي پور در مهرماه سال ۱۳۴۱ در تبريز به دنيا آمد. کارشناسي زبان و ادبيات انگليسي را از دانشگاه تبريز در سال ۷۱ و کارشناسي ارشد همان رشته را در سال ۷۴ از دانشگاه تهران گرفت و به تدريس در دانشگاه هاي تبريز، آزاد مرند و اروميه پرداخت و هم اکنون عضو هيئت علمي دانشگاه اروميه است. علاقه او بيشتر به داستان کوتاه است و تاکنون دو کتاب به زبان انگليسي در اروپا منتشر کرده است: (Reading between the Paragraphs )کتابي درباره تدريس داستان کوتاه توسط ناشر آلماني VDM Verlag منتشر شده و مجموعه داستان هاي کوتاه به نام کابوس بيداري (Waking Nightmares) توسط Authorhouse در انگليس و آمريکا به چاپ رسيده است. داستان ها و قطعات طنزي هم به فارسي نوشته و ترجمه کرده که هنوز موفق به انتشار آن ها در ايران نشده، از جمله مجموعه داستان کابوس بيداري. ترجمه حکايت هاي کانتربري اثر جفري چاسر به شعر فارسي را تقريبا از ۱۰ سال پيش آغاز کرده و تاکنون دو کتاب از آن مجموعه را توسط نشر چشمه به چاپ رسانده و کتاب سوم نيز زير چاپ است.

جايگاه جفري چاسر در ادبيات انگلستان چگونه است و چرا در ايران چندان توجهي به اين نويسنده بزرگ نمي شود؟

جفري چاسر بزرگترين شاعر انگلستان بعد از شکسپيرمحسوب مي شود و حتي به دلايلي از او هم بهتر است و در موضوعاتي که هر دو شاعر به آن ها پرداخته اند چاسر از شکسپير بهتر بوده است. چاسر را به حق پدر شعر انگليسي ناميده اند و تاريخ ادبيات انگليس معمولا با او آغاز مي شود. اين شاعر دو قرن پيش از شکسپير مي زيسته و به قدري ادبيات انگليس را تحت الشعاع خود قرار داده که تا يک و نيم قرن بعد از خود شاعر بزرگ و مطرحي ظهورنکرده و شعرا مقلد او بودند. ابداعات و ابتکارات او در فرم شعري، فنون و صناعات و مضامين بکر و متنوع بي نظير است، نظير معرفي قافيه درشعر انگليسي که در زمان او رايج نبود، و پيوند دادن ادبيات انگليسي با ميراث فرهنگي ادبي اروپا، به ويژه فرانسه و ايتاليا و حتي مشرق زمين. اما اهميت والاي چاسر براي انگليسي ها در اين است که او در زماني که هم وطنان معاصر او به لاتين يا فرانسه شعر مي گفتند، او به زبان انگليسي مردم آن زمان شعر گفت و انگلوساکسون را زنده کرد.

پس چرا در ايران چندان توجهي به چاسر نمي شود؟

ناشناخته بودن چاسر در ايران براي من هم سوال است و براي پاسخ به آن به فرضيه متوسل شده ام. وقتي ناصرالملک نمايشنامه اتللوشکسپير رابه فارسي ترجمه مي کند، ترجمه اي که هنوز يکي از شاهکارهاي زبان فارسي به حساب مي آيد، چرا به چاسر توجه نداشته است. با توجه به اين که ناصرالملک سال ها در انگليس و فرانسه اقامت داشت. شايد تغيير زبان انگليسي و گنگ بودن متن چاسر بوده که بعدها با ترجمه چاسر به زبان انگليسي مدرن اين مشکل رفع مي شود. آن وقت چرا بعدها کسي به ترجمه چاسر همت نگماشت؟ فرضيه ديگري که دارم و پرداختن به آن خود مي تواند موضوع مقاله اي چالش برانگيز باشد، اين است که با احتياط مي گويم که شعر چاسر در ترجمه به نثر ملاحت خود را از دست مي دهد و کساني که چاسر را خوانده بودند اين را مي دانستند.

اگر در ايران به چاسر توجهي نمي شود، به دليل معرفي نشدنش بود. حتم دارم بعد از اين با ترجمه هاي من و ديگران چاسر جاي خود را بين مردم باز خواهد کرد.

چاسر را با رودکي، ويرجيل و هومر مقايسه مي کنند. وجه شباهت اين شخصيت ها در چيست؟

چاسر با شعراي بزرگ و حتي حماسه سرا قابل مقايسه است. او را با رودکي مقايسه کرده اند، به دليل اين که هر دو به زبان هاي مادري خود خدمت بزرگي کرده اند او با شعراي عهد کلاسيک مثل ويرجيل هم قابل مقايسه است چرا که هر دو از هومر اقتباس کرده اند و آثار بزرگي چون انه ايد (ويرجيل) و ترويلوس پديد آورده اند. اما چاسر را نمي توان در طبقه و تراز هومر دانست. هومر يک حماسه پرداز افسانه اي و حتي اسطوره اي است و حتي در اين که وجود داشته و يا يک نفر بوده ترديد وجود دارد. اما چاسر شاعري است که علاوه بر حماسه تقريبا در هر نوع شعر رايج آن زمان دست داشته و آثارش بسيار متنوع هستند.

چاسر معاصر حافظ و عبيد زاکاني است. با عبيد قابل مقايسه است و حتي با شعراي قبل از خودش، سعدي و مولوي، از نظر شعرهاي روايي، و من در ترجمه چاسر مقايسه هايي انجام داده ام.

در حکايت هاي کانتربري با گونه هاي ادبي گوناگوني روبه رو مي شويم؛ اين کتاب متعلق به چه نوع ادبياتي است؟

حکايت هاي کانتربري آخرين اثر چاسر است و شاهکار او به شمار مي رود. در اين کتاب گونه هاي متعدد ادبي رايج در قرون وسطي که چاسر در آن دوره مي زيست آورده شده اند. حماسه، رمانس، افسانه، موعظه، فابل، لطيفه هاي بلند و نه چندان لطيف و محترمانه و ... اين نوع نگارش در قرون وسطي مرسوم بود، درست مثل مثنوي معنوي مولوي يا هزار و يک شب خودمان، که ملغمه اي از همه نوع داستان در فرهنگ ماست.

ترجمه ديگري از اين کتاب به نثر وجود دارد که شايد بر نظريه ترجمه ناپذيري شعر تاکيد داشته باشد.

بله کار آقاي محمد اسماعيل فلزي است، که ترجمه کل کتاب به نثر است و ترجمه بسيار خوبي است. دست مريزاد بايد گفت به مترجم و ناشر. معرفي چاسر چون در ابتداي راه است هر قدر بيشتر و به صورت هاي مختلف ترجمه شود ديد بهتري پيدا مي کنيم. مثل شکسپير که ترجمه هاي گوناگوني از آن شده و مي شود و به هيچ وجه زائد نيستند. در دیباچه ی کتاب آقای فلزی نظریه ای مبنی بر ترجمه ناپذیری شعر مطرح شده، از طرف مارک وان دورن، که می گوید مدت هاست به این نتیجه رسیده که ترجمه شاهکارهای شعری به شعر بزرگ ترین لطمه ها را به آن ها وارد می کند. این نظریه همیشه در همآیش ها و چالشهای مربوط به ترجمه مطرح می شود . مثالهای فراوانی از ترجمه ناپذیری در شعر معرفی می شود. ولی ترجمه ای که من کرده ام یک اتفاق شگفت انگیز بوده و برای خود من هم جای تعجب است. منظور خودستایی نیست. اگر مرگ مولف را بپذیریم، باید مرگ مترجم را هم بپذیریم و قبول کنیم که مترجم فقط ترمینالی است که اثر در زبان مبدا و اثر در زبان مقصد در ذهن او ارتباط برقرار می کنند. آن چه این ترجمه را شگفت انگیز کرده، و به باور من بزرگان و استادان ترجمه سرانجام آن را خواهند خواند و به آن اذعان خواهند کرد، (آن چنان که در امریکا و اروپا حتی پیش از چاپ کتاب خبرش را پخش کرده اند و تشویق نامه هایی فرستاده اند و انجمن چاسر New Chaucer Society در خبرنامه اش این ترجمه را معرفی کرده)، قابلیت و امکانات فراوان زبان و ادبیات فارسی در شعر و نیز ویژگی جهانشمول و عمق جفری چاسر بوده و نه توانایی مترجم. و گرنه من نه شاعرم و نه طبع روان دارم و به قول خودم:

نیستم شاعر، زبانم از سرودن قاصر است

آن چه گفتم ترجمان طبع جفری چاسر است.

 این که تا به حال شعری نسروده ام (به جز این بیت) خود گواه مطلب است.

 من فکر می کنم نظریه ی ترجمه ناپذیری شعر در تئوری درست است اما گاهی پیش می آید و ترجمه ی من یک پیشآمد بوده است. در مورد وفادار بودن باید بگویم که اصرار من به درج زبان مبدا در کنار زبان مقصد با انگیزه ی نشان دادن میزان وفاداری بوده، و جاهایی که محدوديت های  اجتناب ناپذیر زبانی بوده، با پانوشت ها تکمیل کرده ام. در بازنویسی يک متن کهن و تاريخی پانوشت لازم است، چه برسد به این که این متن ترجمه از زبانی دیگر باشد.

 چقدر به متن اصلي وفادار بوده ايد؟

بايد بگويم که اصرار من به درج زبان مبدا در کنار زبان مقصد با انگيزه نشان دادن ميزان وفاداري بوده و جاهايي که محدوديت هاي اجتناب ناپذير زباني بوده، با پانوشت ها تکميل کرده ام. در بازنويسي يک متن کهن و تاريخي پانوشت لازم است، چه برسد به اين که اين متن ترجمه از زباني ديگر باشد.

در برخي از قسمت ها، اثر خيلي فارسي به نظر مي رسد. هدفتان جلب مخاطب بوده؟ يا به قول معروف قافيه به تنگ آمده بود؟

زحمت دادن به ناشر براي چاپ دو زبانه کتاب و تحميل هزينه  اضافي به خاطر همين بود که خواننده متن اصلي را ببيند و خود درباره امانت در ترجمه قضاوت کند. جالب اين که يکي از ناشرين به همين دليل که اثر رنگ و بوي انگليسي نمي دهد آن را رد کرده بود. اين نقطه قوت ترجمه است نه نقطه ضعف، و اين گونه خرده گرفتن نشان دهنده آن است که ناشر مزبور به متن انگليسي توجه نکرده و همچنين قابليت هاي زبان فارسي را ناديده گرفته بود.

به نظر مي رسد فاصله اي بين  ترجمه و چاپ وجود دارد از طرفي بسياري از حكايت ها  بي پروا روايت و ترجمه شده اند. نقش مميزي در انتشار كتاب چه بود؟

تاریخ ترجمه ی کتاب خود ماجرایی دارد که می تواند یک حکایت مستقل باشد و می ترسم از حوصله ی این گفتگو بيرون باشد. به هر حال، من خیلی خوشحال شدم که آخر سر چاپ این اثر به دست نشر چشمه انجام شد. نشر چشمه با سعه ی صدر و صبر و حوصله تمام شرایط را رعایت کرد، به ویژه مسئله ی دو زبانه بودن کتاب که جزو روال کار این نشر نبود و مشکلات خودش را داشت. دستشان درد نکند. به ویژه این که کتاب ها در سال پر تب و تاب 88 چاپ شدند. به محض این که من از ویرایش های بی پایان دست برداشتم، آنها هر دو کتاب را چاپ کردند. هر چند کتاب اول ديرتر از کتاب دوم به بازار آمد و خوانندگان و کتابفروشی ها را کمی  دچار سردرگمی و تردید کرد و منتظر کتاب اول ماندند، و بعد که کتاب اول با تاخیر روانه ی بازار شده بود ديگر از دهن افتاده بود! اما باید بدانیم که این کتاب ها مستقل از هم هستند، و کتاب سوم هم که اکنون دست همین ناشر هست، همین طور. خود جفری چاسر حکایت های کنتربری را در چند مجلد مستقل از هم نوشته بود.       

  وظیفه ی من ترجمه ی امانتدارانه بود و وظیفه ی ممیزان بررسی آن. دست ممیزان هم درد نکند که در بررسی کتاب سلیقه و سعه ی صدر به خرج دادند. و اگر حکایت ها بی پروا روایت شده اند بی گمان تقصیر خود جناب چاسر بوده است. مولوی در بعضی جاها از چاسر هم بی پرواتر است.

 و براي ترجمه و انتشار ديگر حکايت هاي کانتربري چه برنامه اي داريد؟

کتاب سوم حکايت هاي کانتربري شامل سه حکايت را چند ماه است که به ناشر داده ام و منتظرم. کتاب شامل حکايت هاي شهسوار، آسيابان، داروغه و حکايت ناتمام آشپزباشي است. در حال حاضر روي کتاب چهارم کار مي کنم، البته اگر وسوسه نوشتن رمان بگذارد که به کارم برسم. اگر بخواهيم کل حکايت ها را چاپ کنيم شش هفت کتاب مي شود. هنوز درباره ترجمه کل حکايت ها ترديد دارم. بعضي از آن ها به نثرند و بعضي ها خيلي جالب نيستند. ديباچه کلي حکايت ها و پنج حکايتي که چاپ شده اند ، به علاوه سه حکايتي که در دست انتشارند جزو زيباترين و مهم ترين بخش هاي کتابند و در اين که هر که آن ها را بخواند نظرش جلب خواهد شد و لذت خواهد برد ترديدي نيست. اما ترجمه کل کتاب شايد از نظر به اصطلاح آکادميک و تاريخي قابل توجيه باشد.

 (قسمت هاي قرمز رنگ در نسخه منتشر شده در "خراسان" چاپ نشدند.)
 



|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0


مطالب مرتبط با این پست
می توانید دیدگاه خود را بنویسید


نام
آدرس ایمیل
وب سایت/بلاگ
:) :( ;) :D
;)) :X :? :P
:* =(( :O };-
:B /:) =DD :S
-) :-(( :-| :-))
نظر خصوصی

 کد را وارد نمایید:

آپلود عکس دلخواه:








منوی کاربری


عضو شوید


نام کاربری
رمز عبور

:: فراموشی رمز عبور؟

عضویت سریع

نام کاربری
رمز عبور
تکرار رمز
ایمیل
کد تصویری
نویسندگان
آرشیو مطالب
لینک دوستان



http://yasmusic.net/
http://www.caffegap.ir/
http://royeshblog.ir/
http://www.chelhesaran.ir/
http://www.cafenovel.ir/
http://www.sithost.ir/
http://chatsoheil.ir/

http://www.avrilchat.ir/
http://avaxblog.com/

http://tabriz-tarh.ir/

http://www.buy-residential.ir/
http://karaj-company.ir/

http://www.metal-detectors.ir/
http://site-design-karaj.ir/

http://www.azadtarh.ir/
http://titan-chat.ir/
http://www.chatlight.ir/
http://irandocfilm.ir/
http://www.snscce.ir/
http://p-khoshbakhti.ir/
http://www.omidsorkh.ir/
http://tehranpta.ir/
http://keshvarnews.ir/
http://raayat.ir/
http://rayatalhoda.ir/
http://hafezsms.ir/
http://hadohodood.ir/
http://neginmob.ir/
http://kmokaberan.ir/
http://30pp.ir/
http://faridmahigir.ir/
http://www.termechat.ir/
http://chatgoogle.ir/
http://www.tomusic.ir/
http://khar2khar.ir/
http://motamed-isf.ir/
http://ohmusic.ir/

http://novagame.ir/
http://www.newsabadan.ir/
http://vibersoft.ir/
http://chatmatiar.ir/

http://www.bamachat.ir/
http://alvandweb.ir/
http://araksbec.ir/
http://www.skaychat.ir/
http://ulduzplus.ir/
http://www.stermusic.ir/
http://nvkoohdasht.ir/
http://sahamdarnews.ir/
http://tegramusic.ir/
http://mapic.ir/
http://www.idvb.ir/
http://joyshop.ir/
http://arakchess.ir/
http://lv-eternal.ir/
http://chatno.ir/
http://www.groupchat03.ir/
http://www.backlinke.ir/
http://chattop.ir/
http://buycasio.ir/
http://www.maxnews.ir/
http://www.golchin89.ir/
http://funpag.ir/
http://mahanchat.ir/
http://www.fcbchat.ir/
http://noozchat.ir/
http://nancichat.ir/
http://shidachat.ir/
http://namnamchat.ir/
http://chatneshin.ir/
http://doorooghchat.ir/
http://iranpolar.ir/
http://www.skypatogh.ir/
http://afsonchat.ir/
http://mohabbatchat.ir/
http://200love.ir/
http://buxnews.ir/
http://parsgap.ir/
http://p4film.ir/
http://hidenchat.ir/
http://www.alalehchat.ir/
http://www.ghazalehchat.ir/
http://www.anilachat.ir/
http://romna.ir/
http://www.avapaad.ir/
http://roham-chat.ir/
http://fourchat.ir/
http://www.koohchat.ir/
http://www.nanochat.ir/
http://khaneyeto.ir/
http://chat-net.ir/
http://www.siyahichat.ir/
http://www.eshghavalchat.ir/
http://www.ifblog.ir/
http://bia4download.ir/
http://otochat.ir/
http://hd-wallpapers.ir/
http://charge0.ir/
http://www.azarandownload.ir/
http://pctrainer.ir/
http://bartarfun.ir/
http://zistplus.ir/
http://jok19.ir/
http://alichat.ir/
http://www.funiya.ir/
http://royatarh.ir/
http://www.zarnanews.ir/
http://www.tanz-bazar.ir/
http://shalilchat.ir/
http://pichakchat.ir/
http://ashilchat.ir/
http://www.peranschat.ir/
http://www.fararchat.ir/
http://www.arminchat.ir/
http://abnabatichat.ir/
http://beroozmusic.ir/
http://www.tafrihchat.ir/
http://www.parsinachat.ir/
http://www.omegachat.ir/
http://www.baharehchat.ir/

http://shinechat.ir/
http://www.dorhajchat.ir/
http://chatemeil.ir/
http://selectmusic.ir/
http://hamrahchat.ir/
http://abtinchat.ir/
http://aralchat.ir/
http://eshghavalchat.ir/
http://tafrihchat.ir/
http://koohchat.ir/
http://siyahichat.ir/
http://tamaddonha.ir/
http://gramusic.ir/
http://www.hologap.ir/
http://tehranroom.ir/
http://www.chattopnop.ir/
http://redchat.ir/
http://hamedanchat.ir/
http://anticmusic.ir/
http://mahparychat.ir/
http://mahoorchat.ir/
http://toproman.ir/
http://snowchat.ir/
http://iran-chat.ir/
http://rahgoy.ir/
http://www.roham-chat.ir
http://asirechat.ir/
http://groupchat.ir/
http://aradchat.ir/
http://mahyachat.ir/
http://axx2014.ir/
http://denamovie.ir/
http://www.rozichat.ir/
http://www.zirkhaki-book.com/

http://www.saclongchamp--pascher.fr/
http://buyviagransa.com/

http://mesle-shishe.mihanblog.com/
http://afsaneh91.mihanblog.com/
http://faslebaran1.mihanblog.com/
http://1000filma.mihanblog.com/
http://ahangiruni.mihanblog.com/
http://jozveomaghale.mihanblog.com/

http://asheghemaghror.mihanblog.com
http://biseda7.mihanblog.com
http://alachigh90.mihanblog.com
http://arasbaran111.mihanblog.com

http://pnuna.avaxblog.com/
http://wp-theme.avaxblog.com/

http://music4irani.avaxblog.com/
http://persianfilm.avaxblog.com/
http://modrooz.avaxblog.com/
http://estekhdami.avaxblog.com/
http://soft20.avaxblog.com/
http://game4dl.avaxblog.com/
http://youngnews.avaxblog.com/

http://p30software.avaxblog.com
http://newsoftdl.avaxblog.com
http://androidkade.avaxblog.com
http://pic2pic.avaxblog.com
http://axx2017.avaxblog.com
http://photolove.avaxblog.com

http://ghasedoon.blog.ir/
http://vatan-theme-designer.blog.ir/
http://sell-link.blog.ir/
http://buy-download.4kia.ir/

http://m-a-s-i-h.blogsky.com/
http://www.mandan.lxb.ir/
http://hamidrezarafiee.lxb.ir/
http://www.mahdikaraji.lxb.ir/
http://www.royamaryam.lxb.ir/
http://www.biglebigle.lxb.ir/
http://www.aram-h.lxb.ir/
http://www.abas-taj1371.lxb.ir/
http://www.getload.lxb.ir/
http://www.eat.lxb.ir/
http://matin666.lxb.ir/
http://www.tanhatarin-tanha17.lxb.ir/
http://shohrehroohbani.blog.ir/

http://picma.blog.ir/
http://masan.blog.ir/
http://bivatan-e.blog.ir/
http://pellekanevazheha.blog.ir/
http://cafefree.blog.ir/
http://shohadayenojavan.blog.ir/
http://vessels.blog.ir/


نام :
وب :
پیام :
2+2=:
(Refresh)

خبرنامه وب سایت:





آمار وب سایت

آمار مطالب

:: کل مطالب : 59
:: کل نظرات : 0

آمار کاربران

:: افراد آنلاین : 1
:: تعداد اعضا : 0

کاربران آنلاین


آمار بازدید

:: بازدید امروز : 11
:: باردید دیروز : 73
:: بازدید هفته : 321
:: بازدید ماه : 1009
:: بازدید سال : 1168
:: بازدید کلی : 1168